W niedzielę startuje maraton w Nowym Jorku. To jeden z największych biegów ulicznych na świecie

W najbliższą niedzielę, 4 listopada startuje maraton w Nowym Jorku, jeden z największych i najbardziej prestiżowych biegów na królewskim dystansie na świecie. Ponad 50 tysięcy biegaczy ze 140 krajów pokona trasę prowadzącą przez pięć nowojorskich dzielnic: Staten Island, Brooklyn, Queens, Bronx i Manhattan, by finiszować na mecie w Central Parku i ukończyć 48. TCS New York City Marathon. Na starcie niedzielnego biegu staną wielkie nazwiska światowego biegania, które powalczą o zwycięstwo oraz duże nagrody finansowe. 

Maraton w Nowym Jorku za dolara

Historia TCS New York City Marathon rozpoczęła się 12 lat przed pierwszym biegiem, gdy w 1958 roku Ted Corbitt, amerykański maratończyk i uczestnik olimpiady w Helsinkach (1952 r.), zakłada New York Road Runners (NYRR), klub biegaczy zrzeszający początkowo 40 osób. Na przełomie lat 60′ i 70′ klub otwiera się na biegaczy każdej rasy i płci, co w tamtych czasach wcale nie było takie oczywiste, a liczba członków klubu wzrasta do 250 osób. Gdy w 1970 roku 127 osób zdecydowało się wpłacić wpisowe w wysokości jednego dolara, by wspólnie pokonać cztery pętle w nowojorskim Central Parku składające się na maratoński dystans, nikt nie przypuszczał pewnie, że blisko pół wieku później znajdzie się ponad 50 tysięcy osób chętnych wyłożyć niemałe pieniądze, by stanąć na starcie maratonu w Nowym Jorku. Warto też wspomnieć, że ze 127 biegaczy do mety pierwszego biegu dotarło zaledwie 55 osób.

maraton w Nowym Jorku

Impreza rosła jednak z roku na rok. Już 6 lat później bieg przyciągnął na start 2 090 zawodników i Central Park stał się zbyt mały by pomieścić biegaczy. Od 1976 roku maratończycy rozpoczęli więc rywalizację na ulicach miasta, a trasę poprowadzono przez 5 dzielnic Nowego Jorku: Staten Island, Brooklyn, Queens, Bronx i Manhattan. Tylko meta została w miejscu, w którym wszystko się zaczęło, a w takim kształcie maraton przetrwał do dziś.

Pierwsze gwiazdy

Przełom lat 70′ i 80′ to dalszy dynamiczny rozwój maratonu, którego organizatorzy zapraszają do Nowego Jorku najlepszych biegaczy na świecie. Wśród nich znaleźli się m.in. Bill Rodgers – rekordzista USA w maratonie z 1975 roku, Frank Shorter – mistrz olimpijski w maratonie z Monachium (1972) i wicemistrz z Montrealu (1976), Alberto Salazar – trzykrotny z rzędu zwycięzca nowojorskiego maratonu w latach 1980-1982 i były trener m.in. Mo Faraha oraz Galena Ruppa czy Grete Waitz – norweska mistrzyni świata (1983) i wicemistrzyni olimpijska z Los Angeles w 1984 roku, która ostatecznie wygrała aż 9 maratonów w Nowym Jorku. Bieg organizowany przez NYRR jest także jednym z pierwszych na świecie, który zaczyna wypłacać nagrody pieniężne, a liczba członków klubu wzrasta do 30 tysięcy osób. W 1990 roku wśród kobiet wygrywa Wanda Panfil-Gonzalez, na mecie osiągając czas 2:30:45.

maraton w Nowym Jorku

Działalność charytatywna

W 1998 roku organizatorzy biegu zakładają New York Road Runners Foundation, przy okazji organizacji maratonu angażując się w działalność dobroczynną na rzecz lokalnej społeczności. Jednym z pierwszych działań fundacji było podjęcie walki z postępującą otyłością wśród dzieci i młodzieży. W tym celu NYRR wprowadziło specjalny program do kilku gimnazjów na terenie Nowego Jorku. Rozpoczęty pod koniec lat 90′ program dla młodzieży, obejmuje obecnie blisko 250 tysięcy dzieci rocznie. Maraton w Nowym Jorku wspiera m.in rodziny ofiar trzęsienia ziemi na Haiti w 2010 roku, organizując imprezy biegowe, z których dochód w wysokości 430 tysięcy dolarów przeznacza na pomoc.

Podobna sytuacja ma miejsce w 2012 roku, gdy huragan Sandy nawiedza wschodnie wybrzeże Stanów Zjednoczonych. 29 października huragan uderza w Nowy Jork, powodując po raz pierwszy w historii maratonu odwołanie imprezy. 4 listopada, w dzień odwołanego biegu tysiące biegaczy zbierają się w Central Parku, by wziąć udział w nieformalnych maratonach i zbiera pieniądze dla ofiar kataklizmu. Organizatorzy maratonu wraz ze swoimi partnerami biznesowymi, przekazują ponad milion dolarów darowizny na działania związane z usuwaniem skutków huraganu.   

Rok później nowojorski maraton wspiera poszkodowanych oraz rodziny ofiar zamachu podczas maratonu w Bostonie, przekazując 150 tysięcy dolarów uzyskane ze sprzedaży koszulek “I Run for Boston”. Podczas tegorocznej edycji TCS New York City Marathon pobiegnie ok. 9 tysięcy tzw. “biegaczy charytatywnych”, którzy przy okazji maratonu zbierać będą fundusze dla ponad 380 organizacji dobroczynnych.

Nowy Jork dołącza do World Marathon Majors

W 2006 roku maraton w Nowym Jorku dołącza do czterech wiodących maratonów – Berlina, Bostonu, Chicago i Londynu – tworząc World Marathon Majors. Grupa powiększa się do sześciu imprez, gdy w 2013 roku do cyklu dołącza Tokyo Marathon. Rok później firma Abbott zostaje sponsorem tytularnym Abbott World Marathon Majors. 

W 2009 roku New York City Marathon ustanawia maratoński rekord frekwencji, notując na mecie 43 660 biegaczy. Jako pierwszy na mecie melduje się Meb Keflezighi, zostając pierwszym od 27 lat Amerykaninem, który wygrał New York City Marathon. Poprzednim był Alberto Salazar w 1982 roku.

maraton w Nowym Jorku

W roku 2014 firma Tata Consultancy Services zostaje partnerem tytularnym nowojorskiego maratonu. 44. TCS New York City Marathon ustanawia rekord frekwencji 50 530 uczestników biegu oraz świętuje milionowego finiszera. W 2016 roku maraton w Nowym Jorku zostaje najliczniejszym biegiem na królewskim dystansie w historii, notując na mecie 51 388 uczestników. Podczas ubiegłorocznego maratonu, w biegu kobiet z wynikiem 2:26:53 zwycięża Shalane Flanagan, zostając pierwszą od 40 lat Amerykanką, która jako pierwsza przekroczyła linię mety w Central Parku. Bieg kończy 50 773 uczestników.

maraton w Nowym Jorku

Celebryci na trasie

Maraton w Nowym Jorku przyciąga uczestników z całego świata. W tym roku na starcie stanie 36 620 Amerykanów, pozostali zawodnicy pochodzić będą spoza Stanów Zjednoczonych. Drugą najliczniejszą nację nowojorskiego maratonu stanowić będą Włosi (3 162 osób), a trzecią Francuzi (2 516 osób). Każdego roku wśród tysięcy uczestników wypatrzyć można wiele znanych osób, aktorów, sportowców, piosenkarzy. Ukończenie maratonu w Nowym Jorku na swoim koncie mają m.in. aktorki: Pamela Anderson (2013 – 5:41:03), Katie Holmes (2007 – 5:29:58), aktorzy: Edward Norton (2009 – 3:42:31), Ethan Hawke (2015 – 4:10:36), Ryan Reynolds (2008 – 3:50:22), tenisistki: Marion Bartoli (2016 – 5:40:04) i Caroline Woźniacki (2014 – 3:26:33), piosenkarki: Alicia Keys (2015 – 4:41:31), Alanis Morissette (2009 – 4:24:57) czy sportowcy: Edwin van der Sar (2011 – 4:10:56), Heikki Kovalainen (2007 – 3:36:56).

maraton w Nowym Jorku

W tym roku na trasie maratonu pojawią się m.in. była francuska tenisistka, zwyciężczyni Australian Open i Wimbledonu – Amelie Mauresmo, Brian d’Arcy James – aktor (Spotlight, Trzynaście powodów) czy Teri Hatcher – aktorka (Gotowe na wszystko, Bond 007 – Jutro nie umiera nigdy).

Elita mężczyzn

Jednak największymi gwiazdami będą oczywiście biegacze walczący o zwycięstwo. Do Nowego Jorku powraca niespodziewany zwycięzca sprzed roku, Geoffrey Kamworor. Niespodziewany, bowiem w pokonanym polu pozostawił będącego zdecydowanym faworytem Wilsona Kipsanga, który ostatecznie zajął drugie miejsce. W niedzielę zabraknie Kipsanga, ale na starcie stanie kilku innych biegaczy, mogących pochwalić się rekordami życiowymi lepszymi od Kamworora (2:06:12). Kenijczyk będzie miał ciężką przeprawę zwłaszcza z trójką Etiopczyków. Najszybszy z nich to Tamirat Tola z życiówką na poziomie 2:04:06, ale o zwycięstwo powalczy też trzeci przed rokiem Lelisa Desisa (2:04:45). Niewiele ustępuje im 22-letni Shura Kitata, który swoją życiówkę 2:04:49 nabiegał w tym roku zajmując drugie miejsce podczas maratonu w Londynie. Z biegu w stolicy Anglii na pewno zadowolony nie był Kenijczyk Daniel Wanriju, który na mecie zameldował się na 8 miejscu z wynikiem 2:10:35, a rekord życiowy posiada zdecydowanie lepszy (2:05:21), więc w Nowym Jorku będzie chciał powrócić do szybszego biegania.

Kamworor_Geoffrey-maraton-w-Nowym-Jorku

W składzie męskiej elity jest 12 zawodników USA, ale na czołowe miejsca raczej nie mają co liczyć. Najszybszy z nich, Abdi Abdirahman legitymuje się rekordem życiowym 2:08:56, ale to już 41-letni zawodnik. Ciekawostką jest start Bernarda Lagata. Dla 43-letniego mistrza świata i wicemistrza olimpijskiego na 1 500 m będzie to… maratoński debiut. Pozostali Amerykanie biegają na poziomie 2:12 i nie wydaje się, że mogliby zagrozić zawodnikom z Afryki. Chociaż po tym, czego w ubiegłym roku dokonała Shalane Flanagan…

Elita kobiet

O ile ubiegłoroczne zwycięstwo Geoffreya Kamworora było niespodzianką, o tyle wygrana Flanagan była mega sensacją. Dość powiedzieć, że wygrana 37-letniej zawodniczki była pierwszym od 40 lat (po wygranej Miki Gorman w 1977 roku) zwycięstwem amerykańskiej biegaczki, czym zapisała się złotymi zgłoskami w historii nowojorskiego maratonu i wzbudziła euforię kibiców zgromadzonych w Central Parku. Shalane Flanagan w bezpośrednim pojedynku pokonała samą Mary Keitany, jedną z największych obecnie gwiazd kobiecego maratonu. Rok młodsza od Amerykanki Kenijka to kolekcjonerka mistrzowskich tytułów i zwycięstw w największych i najbardziej prestiżowych maratonach świata. W swoich dotychczasowych sześciu startach w Nowym Jorku nigdy nie zajęła miejsca poniżej podium, w latach 2014-2016 zwyciężając trzy razy z rzędu! Także trzy razy, choć w różnych latach, zwyciężała w Virgin Money London Marathon, w którym podczas ubiegłorocznego biegu ustanowiła rekord świata w maratonie kobiet bez udziału mężczyzn (2:17:01).

Shalane Flanagan - maraton w Nowym Jorku

Zarówno Flanagan jak i Mary Keitany w niedzielę ponownie staną na starcie nowojorskiego maratonu. Tym razem jednak w walce o zwycięstwo będzie liczyć się zdecydowanie więcej zawodniczek. Kto wie, czy tegoroczny maraton w Nowym Jorku nie będzie biegiem z najsilniej obsadzoną elitą kobiet w tym roku. Na starcie stanie bowiem również Vivian Cheruiyot. Kenijka to prawdziwa gwiazda bieżni. Startując na 5 000 i 10 000 metrów zdobyła tytuł mistrzyni olimpijskiej oraz cztery tytuły mistrzyni świata. Cheruiyot doskonale radzi sobie także na królewskim dystansie, mając na swoim koncie zwycięstwo w tegorocznym maratonie w Londynie, gdzie uzyskała fantastyczny wynik 2:18:31, będący jej rekordem życiowym. Cheruiyot w londyńskim maratonie w pokonanym polu pozostawiła m.in właśnie Mary Keitany, która zajęła piąte miejsce z czasem 2:24:27.

Do grona wielkich faworytek trzeba zaliczyć także Desiree Linden – równie sensacyjną zwyciężczynię, rozgrywanego w ekstremalnych warunkach tegorocznego Boston Marathonu. Linden, podobnie jak Flanagan, zapisała się w historii amerykańskiego maratonu jako pierwsza od 33 lat zawodniczka ze Stanów Zjednoczonych (po wygranej Lisy Larsen Weidenbach w 1985 roku), której udało się wygrać bostoński maraton. Do Nowego Jorku powróci także piąta przed rokiem, amerykanka Allie Kieffer. Jak widać, gospodarze nie mają ochoty czekać na kolejne zwycięstwo swojej zawodniczki następne kilkadziesiąt lat i wystawiają swoje najmocniejsze w tej chwili biegaczki.

W rywalizację kenijsko-amerykańską włączyć mogą się zawodniczki z Etiopii. W Nowym Jorku ponownie zobaczymy całą pierwszą trójkę zawodniczek sprzed roku, bowiem oprócz Flanagan i Keitany na starcie 48. TCS New York City Marathonu stanie trzecia przed rokiem –Etiopka Mamitu Daska (2:28:08).

maraton w Nowym Jorku

Liczyć powinny się także kolejne Etiopki, Rahma Tusa – zwyciężczyni trzech ostatnich maratonów w Rzymie, z życiówką na poziomie 2:21:59, czy Netsanet Gudeta – tegoroczna mistrzyni świata w półmaratonie z Walencji (1:06:11). Na starcie nowojorskiego maratonu ponownie stanie szósta i siódma zawodniczka sprzed roku: Włoszka Sara Dossena oraz Czeszka Eva Vrabcova. – Wraz z Mary, Vivian, Shalane i Des, tegoroczny TCS New York City Marathon posiada najmocniejszą obsadę zawodniczek, które kiedykolwiek rywalizowały w Nowym Jorku – powiedział Peter Ciaccia, dyrektor TCS New York City Marathon.

W Nowym Jorku można zarobić

Zawodnicy startujący w niedzielę powalczą nie tylko o zwycięstwo i prestiż, ale także o wysokie nagrody finansowe. Wygraną organizatorzy wycenili na okrągłą sumę 100 000 $ (382 tysiące zł), drugie miejsce na 60 000 $ (229 tysięcy zł), a trzecie miejsce na kwotę 40 000 $ (152 tysiące zł). Do tego dochodzą premie za wynik sportowy. W rywalizacji mężczyzn za uzyskany czas poniżej 2:10:00 organizatorzy zapłacą dodatkowe 10 000 $, a każda kolejna minuta mniej to dodatkowe 5 000 $. Zawodnik, który na mecie uzyska wynik poniżej 2:05:30 otrzymać może 50 000 $ premii. Wśród kobiet premia 10 000 $ przypadnie zawodniczkom, które na mecie zameldują się w czasie poniżej 2:27:00. Najwyższa premia, 50 000 $ wypłacona zostanie w przypadku wyniku poniżej 2:22:30.

Rekord trasy maratonu w Nowym Jorku ustanowił Kenijczyk Geoffrey Mutai, który w 2011 roku osiągnął czas 2:05:06. Kobiecy rekord trasy rezultatem 2:22:31 ustanowiła w 2003 roku Kenijka Margaret Okayo.

Duże wrażenie robią liczby, które organizatorzy przedstawili przed tegoroczną edycją biegu. W strefie startu ustawionych zostanie 1600 toalet, a przed biegiem zawodnicy mogą napić się jeszcze kawy, których przygotowano 65 tysięcy kubków. Na ulice Nowego Jorku wybiegnie ponad 50 tysięcy biegaczy, których wzdłuż całej trasy dopingować będzie ponad milion kibiców. W tygodniu poprzedzającym maraton pracować będzie 12 tysięcy wolontariuszy, a w dniu imprezy 10 tysięcy. Na punktach nawadniania rozleją oni ponad 245 tysięcy litrów wody do 1,6 miliona papierowych kubków.

maraton w Nowym Jorku

Na 29 kilometrze na maratończyków czekać będzie 60 tysięcy żeli energetycznych. Wzdłuż trasy maratonu poruszać się będzie 1500 ratowników medycznych różnych specjalizacji oraz 57 karetek. Ponad 150 zespołów muzycznych na żywo będzie motywowało i zapewni rozrywkę zarówno uczestnikom, jak i widzom. Bezpośrednią transmisję z nowojorskiego maratonu przeprowadzi 25 stacji telewizyjnych z całego świata.

Przez wszystkie edycje biegu na trasę wyruszyło 1,211,994 uczestników, a do mety dotarło 1,176,549 osób. Najniższą temperaturę w dniu maratonu odnotowano w 1995 roku, gdy termometry pokazały zaledwie 5°C. Z kolei z prawdziwym upałem sięgającym 27°C musieli się zmierzyć uczestnicy maratonu w 1979 roku.

48. TCS New York City Marathon – elita mężczyzn
  1. Tamirat Tola  (ETH) 2:04:06
  2. Lelisa Desisa  (ETH) 2:04:45
  3. Shura Kitata  (ETH) 2:04:49
  4. Daniel Wanjiru  (KEN) 2:05:21
  5. Geoffrey Kamworor  (KEN) 2:06:12
  6. Festus Talam  (KEN) 2:06:13
  7. Abdi Abdirahman  (USA) 2:08:56
  8. Alphonce Simbu  (TAN) 2:09:10
  9. Fikadu Girma Teferi  (ETH) 2:09:34
  10. Juan Luis Barrios  (MEX) 2:10:55
  11. Ryan Vail  (USA) 2:10:57
  12. Senbeto Geneti Guteta  (ETH) 2:11:12
  13. Chris Thompson  (GBR) 2:11:19
  14. Jared Ward  (USA) 2:11:30
  15. Tim Ritchie  (USA) 2:11:55
  16. Shadrack Biwott  (USA) 2:12:01
  17. Birhanu Dare Kemal  (ETH) 2:12:21
  18. Scott Smith  (USA) 2:12:21
  19. Scott Fauble  (USA) 2:12:35
  20. Mizael Carrera  (PUR) 2:21:50
  21. Chris Derrick  (USA) 2:12:50
  22. Florent Caelen  (BEL) 2:12:51
  23. Jonny Mellor  (GBR) 2:12:57
  24. Bernard Lagat  (USA) Debut
  25. Alex Monroe  (USA) Debut
48. TCS New York City Marathon – elita kobiet
  1. Mary Keitany  (KEN) 2:17:01
  2. Vivian Cheruiyot  (KEN) 2:18:31
  3. Shalane Flanagan  (USA) 2:21:14
  4. Mamitu Daska  (ETH) 2:21:59
  5. Des Linden  (USA) 2:22:38
  6. Rahma Tusa  (ETH) 2:23:46
  7. Lisa Weightman  (AUS) 2:25:15
  8. Do-Yeon Kim  (KOR) 2:25:41
  9. Molly Huddle  (USA) 2:28:13
  10. Netsanet Gudeta  (ETH) 2:29:15
  11. Adriana Da Silva  (BRA) 2:29:17
  12. Stephanie Bruce  (USA) 2:29:35
  13. Allie Kieffer  (USA) 2:29:39
  14. Sara Dossena  (ITA) 2:29:39
  15. Eva Vrabcova  (CZE) 2:29:41
  16. Askale Merachi  (ETH) 2:30:18
  17. Roberta Groner  (USA) 2:30:38
  18. Carrie Dimoff  (USA) 2:30:53
  19. Serkalem Biset Abrha  (ETH) 2:31:40
  20. Samantha Bluske  (USA) 2:31:55
  21. Sydney Devore  (USA) 2:32:39
  22. Kelsey Bruce  (USA) 2:34:03
  23. Brittany Charboneau  (USA) 2:36:26
  24. Beverly Ramos  (PUR) 2:36:31
  25. Gerda Steyn  (RSA) 2:37:22

Transmisję z 48. TCS New York Marathonu przeprowadzi stacja Eurosport. Początek relacji w niedzielę od godz. 15:15

 

GD

Fot. New York Marathon